Over Zottegem en zijn nakende verstedelijking!

Meer over Zottegem :Magister van Zottegem” – Fans of Flanders over Zottegem, een Zottekot: “Een reactie van Sotto!” – “Het Pleintje in Aunove” – “Baksteen verovert verder de natuur” (Aunove) – “De legende van Kludde, de waterduivel” – “Ambassadeur van Zottegem” – “Jef en Pol de beiaardiers” – “Vliegtuig over de Vlaamse Ardennen” – “Stadsrenovatie in Zottegem: een sprookje” – “Burlen de koeien? Burlende koeien!” – “een (horror-) sprookje: Seppe, Sien en de zeven jagers” – “Zichemse Zottigheden in Zottegem

Op de Facebook-draad van Sjarel Klak schreef een Zottegemnaar:
“Sjarel Klak, durf te spreken in uw eigen persoon of personen! Maak u niet belachelijk!”

Dat zet een mens aan het denken.
Natuurlijk heeft die man gelijk. Het reglement van Facebook geeft aan dat ieder onder eigen naam moet schrijven. Mijn echte naam stond natuurlijk wel bij de persoonlijke info op Facebook, ook op de blog www.sjarelklak.be en de nieuwssites die de schrijfsels overnemen. Maar dat telt niet, het mag niet,… dus is dat nu aangepast. Spijtig want vroeger noemde mijn grootvader “Lowieke Limonaat” voor zijn klanten en “Lowieke van Roza” voor de vrienden. Vandaag telt alleen wat officieel is. Dit volksgebruik moet verdwijnen; Facebook heeft het zo beslist. Eén Zottegemnaar heeft het alvast goed begrepen.

Maar dat was niet wat verbaasde.
Het vreemde zat in de woorden “spreken in uw eigen persoon of personen“. Huh? Personen? Al zijn er die zich zelve benoemen als ‘wij‘, van die hovaardigheid werd ik nog niet beschuldigd. Je kan mijn persoonlijk profiel op deze blog lezen onder “Wie is Sjarel Klak?“.

Steden en hun mentaliteit dijen uit, ook richting Zottegem.
De Rand rond Brussel is verstedelijkt, de talen van Voltaire en Justin Bieber beheersen het straatbeeld in het centrum. In elke wijk overheerst een andere taal. Melk is er een soort witte cola dat uit het fabriek komt en blootvoets lopen door het veld is er nog weinig kinderen gegund. De verstedelijking vanuit Brussel rukt op, ook richting Oost-Vlaanderen, vandaag al tot Denderleeuw, Dendermonde en zelfs in Grimbergen. Daar voelen ze ‘den Brusseleir’ al komen. Er is natuurlijk niets mis met een Brusseleir, weze het een fiere ket of een ferm mokske, voor wie ‘zwans’ een levensstijl is. Blijft de vraag hoe vandaag een ‘Brusseleir’ te omschrijven. Zouden velen  nog het woord ‘zwans’ kennen? Ook in de omgeving gaat de volkstaal- en cultuur verloren. Je ziet steeds minder boerkes en boerendochters het lokale dialect spreken, de lokale gewoonten beleven. ‘Tendoet’ en ‘abatoet’ verstaan ze niet meer. Abaniènt! Gelukkig zijn er ook de West-Vlaamse keuters die in Oost-Vlaanderen nog wat boerenverstand importeren. Mo how sèg!  Dat is een ander verhaal…

Zottegem kent nog de gezapige, eenvoudige, zij het ietwat ruigere, volkscultuur die elders verdwijnt of al is verdwenen. ‘Politiekers’ doen er nog volop aan dienstbetoon en bij feestelijkheden draait alles rond eten en drinken. En carnaval,… dat vieren ze al vanaf het eerste weekend van januari,… gedurende gans het jaar. Uitbundig lol maken is voor Zottegemnaars wat de meer flegmatieke ‘zwans’ was voor de Brusselaars. 
Stedelingen bekijken dat Zottegemse volksgebruik meewarig, maar deze Sjarel koestert het. Besef dat Zottegem aan de vooravond staat van een bevolkingsgroei zonder voorgaande. En ziet met lede ogen hoe het op het punt staat te verdwijnen, want de ietwat ruwere lol van volks Zottegem is er voor stedelingen te veel aan. Dit fenomeen heb ik al vaak beleefd,… telkens ontvlucht. Verder achteruit krabbelen, op de vlucht voor de stadsdruk, is in Vlaanderen niet mogelijk. Er is geen ontkomen aan. The times they are a changin’ zou ene Bob Dylan zeggen. Ah,… muziek,… dat kennen ze ook in Zoetegem: jazz, klassiek, fanfare, korengezang, pop, rock, bababananen,… you name it!

Het hart van de Vlaamse Ardennen gaat ook voor de bijl, als we absoluut alles willen volbouwen als token van ‘mee-zijn-met-de-tijd’. Trap niet in die val. Megalomane bouwprojecten en ongebreidelde bouw van woongelegenheden brengen weliswaar leven in de brouwerij. Tegelijk zal Zottegem aan sneltempo veranderen,… als gebied van rijke volkscultuur wegdeemsteren.

Maar elke medaille heeft een keerzijde, waardoor lokale ‘edelen’ en ‘notabelen’ gretig op de kar van de verstedelijking zullen springen. Een voorbeeld: Vandaag is ‘het achtergestelde heuvelland’ de luxe van morgen. Het vergelijkbare Hageland (tussen Leuven en Diest) is een schrijnend voorbeeld. Daar voltrok zich het fenomeen al decennia geleden,… mijn onbetaalbare geboortegrond. Jeugd trok er weg want gronden werden onbetaalbaar. Velden werden ‘ontakkerd‘, dan volgestouwd met nieuwbouw. Inboorlingen zagen hun volkscultuur verdwijnen recht evenredig met de stijging van de waarde hunner boerenhoven. Rijke stedelingen verbouwen die hoeves vandaag tot lusthoven; ieder zijn eigen Breivelde.

Zeg niet dat dit boerke jullie niet heeft gewaarschuwd.
Snak niet naar de verstedelijking, want de stadsmens zal de lokale volkscultuur niet eens herkennen, laat staan erkennen. U zegt: “We zijn zover nog niet! ” Dat spreek ik tegen. Niet de vluchtende Syriër is het probleem, wel de uitdijende stadsbeleving, want stedelingen hebben niks vandoen met plattelandsbewoners. Een compromis dan maar? Zeg me: Hoe bewaar je het compromis tussen landelijk schoon en stedelijke praal? Het tweede vreet immers aan het eerste.

Geef mij maar de koeien in de weide, het koppel eekhoorns in het bos, mijn eigen kiekens die de overschotten opeten en natuurlijk de fijne buren in de straat waarvan ‘wij‘ het gezicht nog kennen. Behalve die ene buur, die ook boer wil zijn. Ik ken hem niet. Hij begint steeds meer geiten, eenden en kippen te verzamelen in één grote ren, te midden de omringende huizen. Zoals anderen treintjes verzamelen, bierviltjes,… Geen probleem, want kleine hoevedieren zijn leuk en charmant,… iedereen houdt hier trouwens enkele kippen, een paar schampere ezels, wat omfloerse schapen, een schattige hoogland koe of een schietklare bok. Het zijn allemaal lieve beesten die al eens een balk, een beih, een kwaak of een koekeloere laten, maar deze buur weet niet dat je nooit twee hanen in één ren mag zetten of de alfa-haan ‘kukelkabaalt‘ onophoudelijk vanaf 4u ’s nachts tot het ochtendgloren om toch maar als eerste de zon te kunnen begroeten; weet blijkbaar niet dat hanen voldoende kippetjes nodig hebben om hun viriliteit op bot te vieren. Neen, die geitjes zeggen hen niets en de eenden laten zich  evenmin gewillig doen. Ook in dorpen vind je stedelingen, heren, die al lang geen boeren meer zijn. Zij zijn de toekomst.

Maar dan beseft deze Sjarel dat hij ook aan een piepende en kriepende tramhalte kan gaan wonen, ergens in de stad waar kippen alleen nog in onderdelen te verkrijgen zijn… en dan is hij blij, zot van vreugde en jolijt, elke nacht wanneer hij slaapverstoord recht krabbelt om het raam te sluiten. ‘Weg mè dei gooie buitenlocht‘.

Epiloog :
Andere buren beleven het minder filosofisch. Zij zijn het kotsbeu, zijn aan het verhuizen, weg uit het stille straatje en zijn overlast. Ze vluchten naar de rand van een drukke baan, weg van de ochtendterreur. Ze verdragen beter het geraas van auto’s en vrachtvervoer.

Ieder zijn rust.

Carl Nys

Lees ook : “Van boeren en verzamelaars” om het verschil tussen een plattelandsmens en stadsmens beter te begrijpen.

Meer over Zottegem :
– “Magister van Zottegem
– Fans of Flanders over Zottegem, een Zottekot: “Een reactie van Sotto!
– “Het Pleintje in Aunove
– “Baksteen verovert verder de natuur” (Aunove)
– “De legende van Kludde, de waterduivel
– “Ambassadeur van Zottegem
– “Jef en Pol de beiaardiers
– “Vliegtuig over de Vlaamse Ardennen
– “Stadsrenovatie in Zottegem: een sprookje
– “Burlen de koeien? Burlende koeien!
– “een (horror-) sprookje: Seppe, Sien en de zeven jagers
– “Zichemse Zottigheden in Zottegem

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s